Roman Forum Thessaloniki

Ρωμαϊκή Αγορά

Η πλατεία της Ρωμαϊκής Αγοράς βρίσκεται στην καρδιά της Θεσσαλονίκης (μεταξύ των οδών Φιλίππου, Ολύμπου, Αγνώστου Στρατιώτη και Καρμοπολά). - αποκάλυψη της Αγοράς έγινε το 1962 στη διάρκεια εκσκαφών, γιατί εκεί –σύμφωνα με το σχέδιο Εμπράρ- επρόκειτο να κτιστεί το δικαστικό μέγαρο. Το 1966, ο τότε έφορος αρχαιοτήτων Φ. Πέτσας, αναστήλωσε τον μοναδικό ολόκληρο κίονα που είχε βρεθεί και αυτό είχε σαν αποτέλεσμα τρία χρόνια αργότερα να κηρυχθεί αρχαιολογικός χώρος.
Η Αγορά ήταν το διοικητικό κέντρο της Θεσσαλονίκης στα ρωμαϊκά χρόνια. Είχε έκταση περίπου 20 στρεμμάτων και σχήμα Π. Η κατασκευή της ξεκίνησε το 2ο αιώνα, αλλά στο σημείο προϋπήρχε αγορά από την εποχή του Αυγούστου (αρχές 1ου μ.Χ. αιώνα). Ένα τμήμα λουτρού που έχει ανασκαφεί είναι των ελληνιστικών χρόνων.
Στο σημείο υπήρχαν δημόσιες υπηρεσίες – όπως αρχείο εγγράφων, το νομισματοκοπείο και ωδείο-βουλευτήριο γύρω από πλακοστρωμένη πλατεία. Στη νότια πλευρά της πλατείας δημιουργήθηκε η κρυπτή στοά, που ήταν υπόγεια διπλή και θολοσκέπαστη: η χρήση της δεν είναι γνωστή, ίσως να ήταν δημόσιες αποθήκες. Κολλημένα στα νότια της στοάς υπήρχαν καταστήματα με συνεχή χρήση από τον 1ο μέχρι 13ο αιώνα, καθώς και μαρμαρόστρωτος δρόμος. Το ωδείο αντικατέστησε το βουλευτήριο στις αρχές του 3ου αιώνα και είχε χωρητικότητα 300 ατόμων.
Στη νοτιοανατολική γωνία του αρχαιολογικού χώρου αποκαλύφθηκε το συγκρότημα των λουτρών, με χρήση από τον 1ο αιώνα π.Χ., το οποίο καταστράφηκε τον 1ο αιώνα μ.Χ. από πυρκαγιά. Θεωρείται ιδιαίτερα σημαντικό και είναι το πιο πρώιμο σωζόμενο οικοδόμημα της υστεροελληνιστικής πόλης. Στα βόρεια υπάρχει ένα ακόμη ενδιαφέρον κτίριο που θεωρείται βαλανείο ενταγμένο ίσως σε συγκρότημα γυμνασίου ή παλαίστρας.
Τον 5ο αιώνα η αγορά εγκαταλείφθηκε και οι διοικητικές λειτουργίες της πόλης μεταφέρθηκαν στο ανακτορικό συγκρότημα του Γαλέριου. Στα βυζαντινά χρόνια υποβαθμίστηκε και στα τέλη του 15ου αιώνα την περιοχή παραχώρησαν οι Τούρκοι στους Εβραίους που ήρθαν από την Ισπανία.