Η πλατεία Αριστοτέλους

Τα υλικά έχουν μνήμη. Και σ’ αυτά έχουν καταγραφεί όλα όσα έχουν συμβεί στην Αριστοτέλους, την πιο διάσημη πλατεία της πόλης από την εποχή που δημιουργήθηκε μέχρι σήμερα. Οι βόλτες των μελών της περίφημης επιτροπής Εμπράρ που ανέλαβε τον επανασχεδιασμό της πόλης μετά τη μεγάλη πυρκαγιά του 1917. Τα πηγαδάκια των διάσημων ξένων και Ελλήνων που πήραν μέρος στην πρώτη εβδομάδα ελληνικού κινηματογράφου το 1960 στο «Ολύμπιον». Οι πολιτικές συγκεντρώσεις του Γέρου της Δημοκρατίας, του Κωνσταντίνου Καραμανλή, του Ανδρέα Παπανδρέου. Οι συναυλίες. Οι πολιτικές διαμαρτυρίες. Τα happenings. Τα παιχνίδια των παιδιών που οι γονείς τους κάθονται στα καφέ. Τα ραντεβού των ζευγαριών. Τα βιαστικά βήματα των πολυάσχολων εργαζόμενων που τη διασχίζουν...
Οι προσόψεις των κτιρίων της πλατείας πήραν τη μορφή που βλέπουμε σήμερα στη δεκαετία του 1960, αφού υλοποιήθηκε το περίφημο σχέδιο της Επιτροπής Εμπράρ. Οριοθετείται από τα δυο μεγάλα κοίλα οικοδομήματα που της δίνουν τη μοναδική της ταυτότητα: το Ολύμπιον, σε σχέδια του αρχιτέκτονα Ζακ Μοσέ που κτίστηκε μεταξύ 1948 και 1950 για να στεγάσει αίθουσες θεαμάτων, και το κτίριο του ξενοδοχείου
Ηλέκτρα Παλλάς που σχεδίασαν αρχιτέκτονες του ΕΟΤ στο τέλος της δεκαετίας του 1960.

Η ΜΕΓΑΛΗ ΠΥΡΚΑΓΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΕΜΠΡΑΡ. Η μεγάλη πυρκαγιά που ξέσπασε στις 18 Αυγούστου του 1917 κατέστρεψε το μεγαλύτερο μέρος της πόλης και άφησε άστεγους 70.000 ανθρώπους. Η κυβέρνηση Βενιζέλου αποφάσισε τον επανασχεδιασμό της πόλης. Συγκρότησε μάλιστα τη «Διεθνή Επιτροπή Νέου Σχεδίου Θεσσαλονίκης» που ονομάστηκε Επιτροπή Εμπράρ. Την αποτελούσαν δυο γνωστοί πολεοδόμοι -ο Γάλλος Ερνέστ Εμπράρ και ο Άγγλος Τόμας Μόσον-, ο μηχανικός Ζαν Πλεϊμπέρ, ο αρχιτέκτονας Αριστοτέλης Ζάχος κ.α. Μέρος του σχεδίου ήταν ένα μεγάλο βουλεβάρτο που θα εκτεινόταν από την παραθαλάσσια πλατεία Αριστοτέλους μέχρι την Κασσάνδρου. Εκεί όπου βρίσκεται σήμερα η ρωμαϊκή Αγορά, θα διαμορφώνονταν μια μεγαλοπρεπής πλατεία με το δημαρχείο, την αστυνομία και τα δικαστήρια της πόλης (γι’ αυτό και το κομμάτι πάνω από την Εγνατία ονομάζεται πλατεία Δικαστηρίων). Ωστόσο, η αποκάλυψη της Αγοράς, στη δεκαετία του ’50, άφησε το σχέδιο στη μέση. Η ιδέα πίσω από το σχέδιο Εμπράρ ήταν να αποκτήσει το κέντρο έναν αμιγώς επιχειρηματικό και διοικητικό χαρακτήρα και να μεταφερθεί η ζώνη κατοικίας προς τα προάστια. Τελικά, το σχέδιο εφαρμόστηκε μόνο στην πλατεία και στην οδό Αριστοτέλους. Ακόμη κι εκεί καθυστέρησε πολύ, καθώς η πλατεία ολοκληρώθηκε στις αρχές του ΄60.

Δείτε επίσης την ενότητα Περίπατοι στο κέντρο.