Παλιά παραλία Θεσσαλονίκης

Η παλιά παραλία

Λιμάνι-Λευκός Πύργος. O πιο διάσημος και ζωντανός δημόσιος χώρος της πόλης. Η έξοδος και η φυγή της προς το απεριόριστο «σύνορο» του νερού από όλους τους κάθετους δρόμους που οδηγούν στην οδό Νίκης. Η κατάληξη της Αριστοτέλους. Η εκτόνωση από το καθημερινό στρίμωγμα. Η ανάσα. Η διαφυγή...
Η παλιά παραλία καθόρισε την ταυτότητα της πόλης από τον 19ο αιώνα και μετά κι έγινε αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινότητάς της. Ίσως γι’ αυτό και οι αντιδράσεις στα κατά καιρούς σχέδια διαπλάτυνσης και αναμόρφωσής της στο πρότυπο της Νέας Παραλίας ήταν τόσο καίριες και μαζικές, ώστε να μπουν στο ντουλάπι...

Η ιστορία της παλιάς παραλίας. Η προκυμαία που σήμερα λέγεται Παλιά Παραλία δημιουργήθηκε στην εποχή της τουρκοκρατίας, όταν κυβερνήτης ήταν ο Σαμπρί Πασάς από τη Σμύρνη. Εκείνο τον καιρό αποφασίστηκε ώστε η βρόμικη, χαοτική και χωρίς πολεοδομικό σχέδιο πόλη των μέσων του 19ου αιώνα, να μεταμορφωθεί στην πιο μοντέρνα της Οθωμανικής αυτοκρατορίας! Η επείγουσα ανάγκη για επέκταση του λιμανιού, οι κίνδυνοι για τη δημόσια υγεία στα χαμηλότερα σημεία της περιτοιχισμένης πόλης όπου έμεναν οι Εβραίοι, και το οικονομικό όφελος από τα προνομιούχα νέα οικόπεδα που θα προέκυπταν, ήταν οι βασικοί λόγοι για να γκρεμιστεί το παράλιο τείχος -γεγονός που θα άλλαζε για πάντα τη μορφή της Θεσσαλονίκης. Τα εγκαίνια έγιναν το 1870 σε ειδική τελετή και οι εργασίες κατεδάφισης ολοκληρώθηκαν τρία χρόνια αργότερα. Το 1882 άρχισε η διαμόρφωση του νέου πεζόδρομου, με μαρμάρινες πλάκες από τη Νάπολη.
Μέχρι το 1950 την προκυμαία χρησιμοποιούσαν και για το δέσιμο μικρών σκαφών -αλλά τελικά νέες προβλήτες έγιναν στα δυτικά, μακριά από το ιστορικό κέντρο. Στην ιστορία της πόλης η Παλιά Παραλία έπαιζε πάντα σημαντικό ρόλο: εκεί γίνονταν στρατιωτικές παρελάσεις, πορείες διαμαρτυρίας, ή κατέφταναν οι διάσημοι -όπως ο Ωνάσης το 1956, με τη θαλαμηγό «Χριστίνα» δεμένη δίπλα στο Λευκό Πύργο.

Δείτε επίσης την ενότητα Περίπατοι στο κέντρο.