Agia Sofia Thessaloniki
Agia Sofia Thessaloniki

Αγία Σοφία

Αγίας Σοφίας και Ερμού: το προαύλιο της εντυπωσιακής εκκλησίας στο κέντρο της ομώνυμης πλατείας, σπάνια μένει χωρίς κόσμο και από τις ψηλές πολυκατοικίες γύρω σχεδόν νιώθεις τα βλέμματα να συγκεντρώνονται επάνω της. Ο ναός, αφιερωμένος στο Χριστό και στη Σοφία του Θεού, πρέπει να κτίστηκε στα τέλη του 7ου αιώνα στη θέση πεντάκλιτης βασιλικής του 5ου αιώνα, η οποία καταστράφηκε από σεισμό και είναι τυπικό δείγμα μεταβατικού σταυροειδούς με τρούλο και περίστωο. Από το 1000-1500 ήταν μητρόπολη (στη διάρκεια της λατινοκρατίας στη Θεσσαλονίκη, μεταξύ 1204-1224, έγινε καθεδρικός των Λατίνων) και το 1523-24 μετατράπηκε σε τζαμί επί Μακτούλ Ιμπραήμ Πασά. Στη βορειοδυτική γωνία του κατασκευάστηκε ο πρώτος μιναρές. Το 1890 έπαθε ζημιές από πυρκαγιά και αναστηλώθηκε το 1907-1909 από το βυζαντινολόγο Κάρολο Ντηλ. Το 1913 αποδόθηκε στους χριστιανούς και μετά από τους σεισμούς του 1978 έγιναν εργασίες στερέωσης και αποκατάστασης στην ανωδομή και στα πολύ σημαντικά ψηφιδωτά της που φιλοτεχνήθηκαν σε τρεις διαφορετικές περιόδους (από τον 8ο έως τον 11ο αιώνα). Από τις τοιχογραφίες του 11ου αιώνα σώζονται ελάχιστες, ενώ και ο γλυπτός διάκοσμος ανήκει σε διαφορετικές περιόδους. Ο άμβωνας, έργο του 5ου αιώνα, μεταφέρθηκε στην Κωνσταντινούπολη το 1905.
Ο ομώνυμος πεζόδρομος που ξεκινάει από την Αγία Σοφία είναι ένα από τα πιο ζωντανά σημεία του κέντρου της πόλης. Εκεί βρίσκεται και το
Blé.